Nedir?

Dünyada sosyal girişimler yeni bir sosyal değişim ve kalkınma aracı olarak hızla yayılıyor.

Sosyal girişim örnekleri Hindistan’dan Türkiye’ye pek çok ülkede faaliyet gösteriyor.

Yoksullara mikro-kredi veren bankalar, uluslararası ticarete “adil ticaret” anlayışını getiren ithalat-ihracat şirketleri, dezavantajlı gruplardan milyonlarca kişiye istihdam sağlayan dev kooperatifler bu hareketten sadece birkaç örnek.

Peki adını sosyal girişim koyduğumuz binlerce örgütün ortak noktası nedir? 

“Sosyal girişim” terimi bünyesinde “sosyal” ve “girişim” olmak üzere iki farklı olguyu barındırır. Girişimcilik anlayışı beraberinde tıpkı ticari girişimlerde olduğu gibi sorun ve fırsatları fark etme, doğru değerlendirme, risk alma ve yenilikçi yollarla çözümleme olgularını getirir. “Sosyallik” anlayışı ise girişimcilik prensiplerinin kar maksimizasyonu yerine sosyal sorunlara uyarlanmasını kapsar.

Ayrıca, sosyal girişim yaklaşımı sosyal sorunların çözümünde “sistematik değişimi” hedefler. Sosyal girişimler ele aldıkları alanlarda benzer vakaları tek tek düzeltmektense sistematik değişim yaratmayı, çözümlerini yaygınlaştırmayı ve uzun vadede toplumun desteğini kazanarak sorunun ortadan kaldırılmasını hedeflerler.




                       

                                         Şekil 1. Sosyal Girişim Yaklaşımı 
                (Denizalp, Hülya. Toplumsal Dönüşüm için Sosyal Girişimcilik  
                                                Rehberi, STGM 2009)

Böylece sosyal girişimler, sosyal sorunların çözümünde girişimcilik esaslı veya serbest piyasa bazlı yöntemler benimseyen ve sistematik değişimi hedefleyen kuruluşlar olarak ortaya çıkarlar. Bu kuruluşlar kar amacı gütmeyen gönüllü sivil toplum kuruluşları olarak örgütlenebildikleri gibi, işlevlerini şirket veya kooperatif olarak da yürütebilmektedir.



Sosyal Girişimlerin Ortak Paydaları 



                           Şekil 2. Sosyal Girişimlerin Ortak Paydaları

- Toplumsal Odak

Sosyal girişimlerin temel özelliği misyonlarını merkeze koyarken, ticari faaliyetlerini misyonlarını gerçekleştirmek için araç olarak kullanmalarıdır. Sosyal girişimler etik veya sosyal sorumlu şirketlerden tam da bu noktada ayrılmaktadır. Şirketlerin aksine sosyal girişimlerde başarı ölçütü elde edilen kar değil, toplum üzerinde yaratılan olumlu etkidir.
 

- Girişimci Yaklaşım

Serbest piyasa koşullarında mal ve hizmet üreterek ticari bir girişim işlevi gören sosyal girişimler, bu faaliyetlerinden elde ettikleri gelirleri yine sosyal amaçlara yönlendirirler. Ancak sosyal girişimler tıpkı ticari girişimlerde olduğu gibi faaliyetlerinde yaratıcı, cesur ve girişimci bir ruhla hareket ederler.
 

- Gizli Kahraman: Sosyal Girişimci

Bir diğer ortak nokta, sosyal girişimlerin çoğunun sosyal girişimciler tarafından başlatılıp sürdürülmesidir. İş dünyasının yüzünü değiştiren girişimciler gibi, sosyal girişimciler de toplumsal dönüşümün önemli araçlarıdır.  Bu bireyler başkalarının göremediğini görerek yeni fırsatlar yaratır, sistemleri değiştirir ve yeni yaklaşımlar bularak toplumun önemli sorunlarına çözüm getirirler. Ticari bir girişimcinin yeni sanayiler veya iş alanları kurması gibi, sosyal girişimciler de toplumsal sorunlara yenilikçi çözümlerle yaklaşır ve bu çözümleri geniş ölçekte uygularlar. 

Faydaları

Sosyal girişimler,

- Etkin ve kaliteli sosyal hizmetler sağlayarak kamunun üzerinden yük alır;
- İstihdam imkanları yaratır;
- Birer piyasa aktörü olarak ekonomik büyümeye katkıda bulunur;
- Dezavantajlı grupların istihdamını sağlayarak topluma entegre olmalarına yardımcı olur;
- Bireylerin bir araya gelmesini sağlayarak sosyal sermaye düzeyini yükseltir;
- Sivil toplum kuruluşları için sürdürülebilir mali kaynak yaratarak sivil toplumu ve dolayısıyla katılımcı demokrasiyi güçlendirir; ve

Böylece ülkelerin kalkınmasına katkıda bulunur ve olumlu sosyal değişimi tetikler.

  • Facebook
  • Twitter
  • youtube